आंबा फळ सेटिंग अवस्था। तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव आणि नियंत्रण उपाय । Jassids Management in Mango flowering Stage

आंबा बागेत फळे सेट होत असताना (म्हणजेच फळे वाटाण्याएवढी किंवा सुपारीच्या आकाराची असताना) तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव झाल्यास फळगळ होण्याची मोठी शक्यता असते. या काळात तुडतुडे फळांच्या कोवळ्या देठातून रस शोषतात, ज्यामुळे फळे कमकुवत होऊन गळतात. अशा वेळी योग्य प्रकारे नियंत्रण उपाय केल्यास होणारे नुकसान टाळले जाऊ शकते. 

आंबा बागेमध्ये तुडतुडे नियंत्रणासाठी उपाययोजना:-

सुरुवातीला जैविक आणि नैसर्गिक उपाय वापर करा. ज्यामुळे किडीचा प्रादुर्भाव लक्षात येईल आणि किडीचा प्रादुर्भाव कमी असताना नियंत्रण उपाय करणे सोपे जाईल. 

*मशागत आणि बागेमध्ये स्वच्छता (प्रतिबंधात्मक उपाय)-

छाटणी : बागेत सूर्यप्रकाश खेळता राहील याची काळजी घ्या. झाडाच्या आतील दाटी करणाऱ्या आणि वाळलेल्या फांद्या काढून टाका. सूर्यप्रकाशामुळे तुडतुड्यांचे प्रमाण कमी होते.

*चिकट सापळे वापर: बागेत प्रति एकरी ३० ते ४० पिवळे चिकट सापळे लावा. तुडतुडे पिवळ्या रंगाकडे आकर्षित होऊन या सापळ्यांना चिकटतात.

*जैविक उपाय:-

* बिव्हेरिया बासियानाचा वापर: हे एक मित्र बुरशी आहे. ५ मिली प्रति लिटर पाण्यात मिसळून याची फवारणी केल्यास तुडतुड्यांचा नैसर्गिकरित्या नायनाट होतो.

*निंबोळी अर्क: ५% निंबोळी अर्क किंवा निम तेलाची (३००० ppm) ५ मिली प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करा. यामुळे मादी तुडतुड्यांना अंडी घालण्यापासून रोखता येते.

 किडीचा प्रादुर्भाव जास्त वाटत असेल तर रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर करावा. 

* फळे वाटाण्याएवढी झाल्यावर बुप्रोफेझिन (२५ एस.सी.) २० मिली प्रति १० लिटर पाणी. या कीटकनाशकांमुळे तुडतुड्यांच्या पिलांचे नियंत्रण अतिशय चांगले होईल. किंवा  *थायमेथोक्झाम (२५ डब्लू.जी.) २ ते ३ ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी फवारणी करावी. यापैकी कोणत्याही एक कीटकनाशकाची फवारणी करावी. 

*काळी बुरशी (Sooty Mold) आणि बुरशीनाशकाचा वापर*

तुडतुडे आपल्या विष्ठेतून चिकट पदार्थ बाहेर टाकतात, ज्यावर काळी बुरशी (कारपा/मळ्या) वाढते. यामुळे प्रकाशसंश्लेषण थांबते. याच्या निवारणासाठी कीटकनाशकासोबत खालीलपैकी एक बुरशीनाशक मिसळावे:

* पाण्यात विरघळणारे गंधक (Wettable Sulphur 80%) २० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी. (हे कोळी/Mites नियंत्रणासाठीही मदत करते) किंवा मॅन्कोझेब २५ ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी.

फवारणी करताना घ्यायची विशेष काळजी:

* फवारणी करताना झाड व्यवस्थित करावी कारण तुडतुडे बहुतेक वेळा फांद्यांच्या खालच्या बाजूला किंवा खोडाच्या भेगांत लपलेले असतात.

* फवारणीच्या द्रावणात चांगल्या दर्जाचे स्टिकर (Silicon based spreader) नक्की वापरा, जेणेकरून औषध फळांवर आणि पानांवर व्यवस्थित टिकून राहील.

* फवारणी नेहमी सकाळी १० च्या आधी किंवा संध्याकाळी ५ नंतर करा. कडक उन्हात फवारणी केल्याने फळांवर डाग पडू शकतात.

* फळे सेट होत असताना झाडाला पाण्याचा ताण पडू देऊ नका, अन्यथा फळगळ वाढू शकते.

स्रोत-इंटरनेट