आंबा फळगळ समस्या । कारणे आणि उपाय । Mango Fruit Dropping Problem & Solutions
आंबा पिकातील फळगळ ही बागायतदारांसमोरील एक मोठी समस्या आहे. मोहोर लागल्यापासून ते फळ काढणीपर्यंत विविध टप्प्यांवर फळगळ होऊ शकते. वेळीच उपाययोजना केल्यास हे नुकसान टाळता येते.
आंबा फळगळीची प्रमुख कारणे
पाण्याचा ताण:- कडक उन्हाळ्यात जमिनीतील ओलावा कमी झाल्यामुळे किंवा अनियमित पाणी पुरवठ्यामुळे झाड फळे गाळून टाकते.
अन्नद्रव्यांची कमतरता:- प्रामुख्याने बोरॉन, झिंक आणि नत्र यांसारख्या सूक्ष्म अन्नद्रव्यांच्या कमतरतेमुळे फळांची देठं कमकुवत होतात.
हवामानातील बदल:- अचानक वाढलेले तापमान, उष्ण वारे (लू) किंवा ढगाळ हवामान यामुळे फळगळ वाढते.
कीड आणि रोगांचा प्रादुर्भाव(तुडतुडे):- हे फळांतील रस शोषतात, ज्यामुळे फळे गळतात.
भुरी आणि करपा रोगाचा प्रादुर्भाव:- या रोगांमुळे फळांच्या देठावर जखमा होतात.
संप्रेरकांचे असंतुलन: झाडातील नैसर्गिक संजीवकांचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे 'अॅबसिसिक ॲसिड' तयार होते, जे फळगळीला कारणीभूत ठरते.
परागीभवन: परागीभवन योग्य प्रकारे न झाल्यास फळांची वाढ खुंटते आणि ती गळून पडतात.
फळगळ थांबवण्यासाठी उपाययोजना
१.पाणी व्यवस्थापन:-
*फळे वाटाण्याच्या आकाराची झाल्यावर झाडाला नियमित पाणी द्यावे.
*पाणी देताना डबल रिंग पद्धतीचा वापर करा.
*शक्य असल्यास ठिबक सिंचनाचा वापर करावा जेणेकरून जमिनीतील ओलावा टिकून राहील.
*झाडाच्या बुंध्याशी पालापाचोळ्याचे आच्छादन करावे, ज्यामुळे बाष्पीभवन कमी होईल.
२.खते आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्ये
*फळधारणेच्या काळात बोरॉन (२०%) १ ते १.५ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे फळांची पकड मजबूत होते.
*फळे सुपारीच्या आकाराची असताना पोटॅशियम नायट्रेट (१३:००:४५) १० ग्रॅम प्रति लिटर याप्रमाणे फवारल्यास फळांची प्रत सुधारते आणि गळ कमी होते.
३. संजीवकांचा वापर
प्लॅनोफिक्स (NAA)चा वापर:- फळे वाटाण्याएवढी असताना २० पीपीएम (१ मिली प्रति ४.५ लिटर पाणी) या प्रमाणात फवारणी करावी. यामुळे देठ मजबूत होतात.
महत्वाचे - संजीवकांचे प्रमाण जास्त झाल्यास उलट परिणाम होऊ शकतो, त्यामुळे तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच वापरावे.
४. कीड व रोग नियंत्रण
*तुडतुड्यांच्या नियंत्रणासाठी इमिडाक्लोप्रिड किंवा थायोमेथोक्साम या कीटकनाशकांची शिफारसीनुसार फवारणी करावी.
*करपा किंवा भुरी रोगासाठी कार्बेन्डाझिम किंवा हेक्झाकोनाझोल यांसारख्या बुरशीनाशकांचा वापर करावा.
काही महत्त्वाच्या टिप्स:-
*बागेच्या कडेने शेवरी किंवा निलगिरी सारखी उंच झाडे लावल्यास उष्ण वाऱ्याचा वेग कमी होतो आणि फळगळ थांबते.
*झाडावर खूप जास्त फळे असल्यास झाड स्वतःहून काही फळे गाळते, अशा वेळी घाबरून न जाता खत व्यवस्थापनावर लक्ष द्यावे.
आंबा बागेचे योग्य निरीक्षण आणि वेळेवर फवारणी केल्यास तुम्ही 70-80% फळगळ सहज थांबवू शकता आणि चांगले उत्पादन घेऊ शकता.
स्रोत-इंटरनेट
